Đạo diễn Nguyễn Thước 3 năm không nói với Phan Huyền Thư

- Đạo diễn Nguyễn Thước nói nếu lần này
không được trao giải thưởng nhà nước thì kỳ sau ông sẽ làm hồ sơ tiếp nhưng với
những bộ phim khác chứ không phải các tác phẩm do hai NBK Phan Thanh Tú, Phan
Huyền Thư viết kịch bản.

Phim truyền hình thất sủng ở Giải thưởng Nhà
nÆ°á»›c

Cay đắng hàng chục năm không được phong NSƯT

Ai
xứng với giải thưởng nghệ thuật cao quý?
Thành tích có một, sao lắm giải thưởng
thế?
Giải thưởng nghệ thuật thừa thãi scandal
Bố mẹ cãi nhau vì “đứa con” nghệ thuật

Liên quan đến việc xét giải thưởng
Nhà nước kỳ này và cá nhân ông, Bộ VH vừa có công văn yêu cầu ông bổ sung ý kiến
đồng thuận của các nhà biên kịch và có thông tin rằng ông đã trượt trong đợt xét
duyệt này vì trong quá trình xét duyệt có xảy ra tranh chấp. Như vậy là đã vi
phạm quy chế. Phản ứng của ông thế nào về sự việc trên?

Tôi rất bình tĩnh trong chuyện này.
Tôi thấy ở đây còn rất nhiều quan niệm chưa rõ ràng. Thứ nhất là đến giờ phút
này, cả tôi, thế giới cũng như lý luận điện ảnh của VN đều khẳng định rằng đối
với một bộ phim thì tác giả chính là đạo diễn. Chúng ta vẫn thấy đối với phim
tiếng Anh đều có dòng chữ A Film By và tiếp theo là tên đạo diễn. Tác giả
chính của một bộ phim phải là đạo diễn. Trong bộ phim có rất nhiều thành phần
nhưng nhìn lại những người đã được giải thưởng Hồ Chí Minh hay giải thưởng Nhà
nước, tôi cũng chỉ nhìn thấy có tên của người xin chứ không phải phim của cả
đoàn.

Có một điều này tôi thấy cũng chưa được
nói tới là một biên kịch xin xét giải thưởng nhà nước với kịch bản của mình, tại
sao lại xin bên Hội nhà văn cũng có cái lý của nó. Biên kịch có phim dự thi là
với tư cách tác giả kịch bản của phim đó còn với một bộ phim, tác giả chính vẫn
là đạo diễn. Việc này đã rất rõ ràng nhưng trong tất cả các tiêu chí cũng như
việc nhìn nhận của chúng ta vẫn đang lẫn lộn.

Nếu Bộ đề nghị tôi làm việc này và chua
thêm là chỉ xét khi không có tranh chấp thì điều này cũng không rõ ràng vì đây
có phải chuyện tranh chấp bản quyền đâu. Các chị ấy (hai nhà biên kịch Phan
Thanh Tú, Phan Huyền ThÆ° – PV) có phải là đồng đạo diá»…n vá»›i tôi đâu. Lúc đầu,
trong đơn gửi lên Bộ, các chị ấy nghĩ rằng tôi xin giải thưởng lần này là dựa
trên giải thưởng của biên kịch nhưng không đúng. Tôi xin với tư cách đạo diễn
theo đúng quy định của giải thưởng nhà nước lần này. Tôi cũng nói rõ là các chị
ấy cũng có quyền xin xét giải thưởng với tư cách biên kịch.

Khi nói điều này ra tôi cũng có trách
các chị rằng sao không đọc kỹ hết tiêu chí quy định mới thì các chị ấy lại quay
ra nói Không, tôi chẳng tranh chấp gì quyền cả vì chúng tôi có quyền của
chúng tôi và chúng tôi thấy ba tác phẩm này của anh Thước không xứng đáng và đề
nghị xét lại xem có xứng đáng không. Người ta cũng đã trao giải tác giả kịch
bản cho các chị ấy. Vậy thì các chị ấy cho rằng không xứng đáng là không xứng
đáng ở điểm nào? Cái đó thì tôi không tiện hỏi. 

Nếu bây giờ tôi phải xin các chị ấy sự
đồng thuận thì 15 hồ sơ khác xin xét giải thưởng nhà nước kỳ này có phải làm thế
không? 

Trong đợt xét tặng giải thưởng nhà
nước năm nay có nổi lên trường hợp của anh và hai nhà biên kịch vì những khiếu
nại xung quanh các tác phẩm chung của ba người. Anh nghĩ gì khi trước thềm xét
thưởng một giải thưởng lại xảy ra những chuyện rùm beng liên quan đến cá nhân
mình như vậy?

Những ngày đầu tôi hơi sốc và buồn
nhưng đến giờ tôi rất bình tĩnh vì lần nào xét duyệt giải thưởng nhà nước cũng
có chuyện này chuyện kia, không rơi vào tôi thì chắc sẽ rơi vào người khác. Nó
như cái chuyện tất nhiên hay sao ấy, tôi cũng không hiểu nữa. Tôi chỉ ngạc nhiên
và không bao giờ nghĩ rằng chuyện đó lại rơi vào mình. Vậy thôi!

Anh có biết lý do vì sao lại xảy ra
mâu thuẫn này không khi hồ sơ đã được chuyển lên?

Tôi vẫn nghĩ rằng các chị ấy không đọc
hết các tiêu chí, không nắm được hết những tiêu chí mới. Tôi vẫn nghĩ là giá như
tôi đã làm một việc gì đó không phải với các chị. Giá như tôi đã làm một việc gì
đó ảnh hưởng đến quyền lợi của các chị. Đáng lẽ cùng một cơ quan, các chị ấy có
thể trao đổi với tôi. Mà nếu nói với tôi khó thì các chị ấy có thể trao đổi với
lãnh đạo của Hãng. Hãng phim Tài liệu khoa học trung ương có truyền thống hơn 50
năm nhưng chưa bao giờ có chuyện kiện cáo đưa nhau lên báo thế này nên anh em
trong cơ quan và lãnh đạo hãng rất buồn.

Trước khi xảy ra sự việc đáng tiếc
này, quan hệ giữa anh và hai nhà biên kịch thế nào?

Tôi và chị Tú thì không có vấn đề gì
nhưng cũng phải nói rất thật là 3 năm nay tôi và chị Thư không nói chuyện với
nhau mặc dù 1 năm trở lại đây chị ấy làm việc dưới quyền tôi, chỉ khi có công
việc thì trao đổi. (Hiện tại đạo diễn Nguyễn Thước là phó xưởng trưởng xưởng làm
phim tài liệu, Hãng phim Tài liệu khoa học trung Æ°Æ¡ng – PV).

Sau khi xảy ra sự việc, mọi người đã
gặp lại nhau chưa?

Có gặp nhưng chúng tôi cũng không thể
nói chuyện được với nhau.

Đặt giả thiết là nếu không được xét
giải thưởng nhà nước và danh hiệu NSND lần này thì anh đã chuẩn bị tinh thần đón
nhận điều đó chưa? Và lần sau anh có làm hồ sơ tiếp không?

Cùng với công văn của Hội điện ảnh hôm
tới sẽ gửi lên Bộ tôi sẽ gửi kèm lá thư của mình để trình bày toàn bộ quan điểm
của mình xung quanh sự việc này. Tôi tôn trọng ý kiến cuối cùng của hội đồng nhà
nước. Hai năm nữa tôi sẽ xin lại và tôi sẽ xin với những tác phẩm phẩm khác. Tôi
đã có những bộ phim được những giải thưởng cao hơn thế nhưng chưa đủ thời gian
nên tôi chưa đưa vào hồ sơ lần này. 

Bộ VHTTDL vừa có công văn trả lời chính thức
về
những kiến nghị của 2 nhà biên kịch Phan Huyền Thư, Phan Thanh Tú về 3
bá»™
phim Sự nhọc nhằn của cát, Những công dân @, Chát xám do họ viết
kịch bản
với sự tham gia của đạo diễn Nguyễn Thước. Công văn có đoạn: “Việc xét
tặng Giải
thưởng Nhà nước, giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật được quy
định cụ
thể tại thông tư số 03/2010/TT-BVHTTDL ngày 27/5/2010 của Bộ Văn hóa,
Thể thao,
Du lịch, trong đó đối tượng xét tặng giải thưởng là các tác phẩm chứ
không phải
là các tác giả. Hội đồng cấp Bộ nhất trí trình Hội đồng cấp Nhà nước xét
tặng
giải thưởng Nhà nước về Văn học- Nghệ thuật cho cụm tác phẩm: Chất
xám, Những
công dân @, Sự nhọc nhằn của cát mà đạo diễn Nguyễn Thước là đại
diện chứ
không phải xét tặng giải thưởng Nhà nước cho đạo diễn Nguyễn Thước”. 

Và: “Tác phẩm điện ảnh là bộ phim hoàn
chỉnh, bao gồm
nhiều thành phần sáng tạo như biên kịch, đạo diễn, quay phim… Tác phẩm
là sản
phẩm đồng tác giả của các thành phần trên. Do vậy, khi đề nghị xét tặng
giải
thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật cho cụm tác phẩm đó phải được sự
đồng
thuận của các thành phần chính sáng tạo ra nó”. Theo yêu cầu của Hội
đồng xét
tặng giải thưởng nhà nước trong lĩnh vực điện ảnh, đạo diễn Nguyễn Thước
buá»™c
phải bổ sung ý kiến đồng thuận, nhất trí của các đồng tác giả của cụm
tác phẩm
nêu trên, thống nhất đồng ý để đạo diễn Nguyễn Thước trình Hội đồng cấp
trên xét
tặng giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật cho cụm tác phẩm: Sự
nhọc
nhằn của cát, Những công dân @ và Chất xám. Văn bản phải gửi
về Hội
đồng cấp Bộ trước 16h30 ngày
19/7/2011.

Hoàng Vy